Woudenberg - gevarieerd landschap, rijke natuur Woudenberg wordt gekenmerkt door de verschillende landschappen die binnen de gemeentegrenzen gevonden worden. Beboste- en landbouwgebieden, open en meer gesloten landschappen wisselen elkaar af. Er is volop rust, ruimte en een diverse natuur. Dat maakt ons dorp tot een interessante plek voor wandelaars en fietsers. In dit artikel gaan we in vogelvlucht over het dorp, om het allemaal te zien! De titel 'Wandelen in Woudenberg' is wat misleidend; er zal allerlei informatie voorbij komen die ook voor andere recreanten en belangstellenden interessant kan zijn.

Van west naar oost: Utrechtse Heuvelrug Aan de westkant van Woudenberg, de kant van Austerlitz en Zeist, ligt de Utrechtse Heuvelrug. Een bebost, hoger gelegen terrein, met hier en daar wat zandverstuivingen en heide, waar soms een kudde schapen te vinden is. Eeuwenlang waren deze heuvels niet bebost zoals nu, maar begroeid met heide. Vanaf de Koepel van Stoop bijvoorbeeld had men een vrij uitzicht vanaf de Heuvelrug over de Gelderse Vallei. Alle bossen in deze omgeving dateren dan ook van na 1850.

Enkele decennia daarvoor, rond 1800, waren er op de gezonde, droge heidevelden Franse soldaten gelegerd. Zij hadden daar niet veel te doen. Om de troepen in conditie te houden en hun verveling te verdrijven, liet hun generaal, Marmont, hen een pyramide opwerpen, naar Egyptisch model. Dit werd de bekende Pyramide van Austerlitz. Die is recent gerestaureerd, waardoor hij weer vrij in het landschap ligt. Aan de Zeisterweg, vlak bij de piramide, is een uitgebreide horeca-gelegenheid gevestigd, inclusief een grote speeltuin. Hier dichtbij is ook het pannenkoekenhuis Bergzicht, te vinden, eveneens voorzien van terras en speeltuin. In de volksmond heet dit pannenkoekenhuis trouwens 'Aart Jansen', naar een uitbater die hier enkele honderden jaren geleden een horecagelegenheid had.

Hier vlakbij vinden we ook het Henschotermeer, een bekende recreatieplas met mooie brede zandstranden, waar 's zomers door duizenden gezond, gespeeld en gezwommen wordt. 's Winters wordt er wel geschaatst, en wandelaars kunnen er in ieder seizoen terecht: er is een wandelroute in de omgeving van het Henschotermeer uitgezet, de Henschotermeerroute. Deze route, en de nabijgelegen Andersteinroute, zijn terug te vinden op de Wandelrouteplanner. Vlak bij het Henschotermeer, op loopafstand, bevinden zich een aantal campings.

Het Henschotermeer in de herfst

Van west naar oost: Landgoed Den Treek Henschoten Het Henschotermeer maakt deel uit van het Landgoed Den Treek Henschoten, een particulier eigendom, dat het grootste deel van de bosrijke westkant van Woudenberg omvat. Er kan heerlijk gewandeld en gefietst worden in dit gebied, dat zich uitstrekt over het grondgebied van meerdere gemeenten. Een mooi overzicht van dit grote terrein, inclusief parkeerplaatsen, wandelpaden en bijzonderheden, vindt u hier. Ik kan inmiddels uit eigen ervaring ook melden dat De Treek uitermate geschikt is om te mountainbiken. Zeker als ik alleen op de fiets onderweg bent door het bos, kom ik regelmatig wild tegen: reeën, konijnen, roofvogels en dergelijke. Zo liepen er recent twee reeën voor me op het bospad. Eéntje ging er vandoor, met grote sprongen over het open terrein. De andere bleef tien meter vanaf het pad staan en hield me strak in de gaten, totdat ik langzaam voorbij gefietst was. Een prachtig gezicht!

Het dorp Woudenberg Afdalend vanaf de Utrechtse Heuvelrug of Landgoed Den Treek Henschoten, komt u in de dorpskern. Het oudste deel van het dorp bevindt zich rond de Dorpskerk, waar de eerste bebouwing vermoedelijk in de vroege middeleeuwen plaatsvond. Woudenberg kende in die periode een aantal kastelen: 't Schilt en De Burgwal. Alleen het kasteel Geerestein bestaat nu nog, iets ten noorden van de dorpskern. Onmiddelijk ten oosten van de dorpskern, naast het huidige gebouw van De Rabobank, zijn de resten zichtbaar van een 16e eeuwse veldschans, heel toepasselijk De Schans geheten. De stichting Oud-Woudenberg heeft een oudheidkamer (zie de website voor lokatie en openingstijden), waar u meer over de geschiedenis van Woudenberg te weten kunt komen.

Naast een divers aanbod aan winkels heeft Woudenberg ook een aantal restaurants (zoals Het Poorthuys en Ribhouse Texas), een Chinees restaurant, snackbars en een pizzeria/shoarmarestaurant. In het voorjaar en de zomer is op het Poortplein in het centrum een ijssalon geopend. Overnachten kan ook: er zijn een aantal Bed & Breakfast-adressen, of u kunt overnachten bij het halverwege Scherpenzeel gelegen Hotel-Restaurant Schimmel.

Brasserie Het Poorthuys

De Gelderse Vallei Na de dorpskern gepasseerd te zijn, komt u in de Gelderse Vallei terecht: een lager gelegen landbouw- en weidegebied, ingeklemd tussen de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug. Het landschap in dit deel van ons dorp is vooral gevormd door de eeuwenlange agrarische ontwikkelingen. Het is een open landschap, met houtwallen, sloten, hoeves en boerderijen. De agrariërs hier bedrijven vaak veeteelt én landbouw. Dat betekent dat er, afhankelijk van het seizoen, vaak dieren in de wei lopen.

Klompenpaden Door dit mooie cultuurlandschap lopen enkele klompenpaden: wandelen over het boerenland, soms over het boerenerf, over landgoederen, door de natuur. Een tweetal klompenpaden is al langere tijd open: het Oudenhorsterpad en het Broekerpad. Een derde pad, het Dashorsterpad, is in juli 2005 geopend. Voor het Oudenhorsterpad en het Dashorsterpad is Hotel-Restaurant Schimmel het vertrekpunt. De wandelbrochures zijn daar (óf bij de Woudenbergse danwel Scherpenzeelse VVV) te verkrijgen. Er is eind 2005 een mooie website geopend, speciaal over deze wandelpaden: Klompenpaden Scherpenzeel-Woudenberg. Een meer algemeen overzicht van klompenpaden in de regio vindt u hier.

Het Dashorsterpad voert deels over voormalige verdedigingswerken die deel uitmaken van de Grebbelinie: de Roffelaarskade en het Woudenbergse deel van de liniedijk langs het Valleikanaal. Deze verdedigingslinie loopt door richting Scherpenzeel en Veenendaal, via het Woudenbergse landgoed Lambalgen en de Broekerbrug. Ook in deze landelijke omgeving ook Bed & Breakfast-mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld bij De Boerenstee, waar ook (fiets-) arrangementen geboekt kunnen worden. Een aantal boeren biedt hun produkten 'aan de straat' te koop aan: eieren, kaas of melk bijvoorbeeld, maar soms ook, zoals bij Hoeve De Beek aan de Brinkkanterweg, met een kopje koffie en thee. De Maarsbergse gelegenheden ijsboerderij Altena en Kaasboerderij De Weistaar zijn ook een bezoek waard. De Weistaar is ook het startpunt voor de knapzakroute, een bekende fietstocht van 26 of 42 kilometer, die voor een groot deel over Woudenbergs grondgebied voert.

Buiten Woudenberg..
Hoe aantrekkelijk en hoe mooi het ook is: Woudenberg is maar één dorp in de omgeving. Een bezoek aan Woudenberg zal dus bijna altijd ook een bezoek aan de omgeving inhouden. Daarom wat korte extra informatie.
Woudenberg kan prima gebruikt worden als uitvalsbasis voor een bezoek aan Amersfoort (winkelen, dierentuin), Zeist of Veenendaal. Deze plaatsen bevinden zich allemaal zo'n tien tot 15 kilometer van de dorpskern verwijderd. Utrecht is, op 30 kilometer afstand, prima bereikbaar via auto, fiets, maar ook per trein: opstappen kan in Maarn. Er is in de regio nog veel meer te doen; de site van de Provincie Utrecht is een goede start.

Adressen, wie wat waar..

Gemeente Woudenberg	Officiële website Gemeente Woudenberg
Woudenberg in foto's	Fotoblog Woudenberg
VVV Woudenberg	VVV Woudenberg
Recreatie in de Gelderse Vallei	Recreatie in de Gelderse Vallei

Correcties en/of aanvullingen zijn welkom; stuur me een email!